طلا

طلا – Au

عناصر آزادفلزهاگروه طلا

بلورشناسی:

سیستم بلوری ایزومتریک

بلورها بطور معمول ۸ وجهی و گاهی دوازده وجهی، مکعب و ذوزنقه وجهی {۱۱۳}

اغلب بصورت گروه های بلوری درخت مانند یافت می شود که بلورهای آن در جهت محور تقارنی درجه ۳ کشیده شده یا اینکه به موازات یک وجه هشت وجهی مسطح شده است.

بلورها شکل نامنظمی دارند و به شکل های برگی، مشبک و شاخه شاخه دیده می شوند.

به ندرت دیسه های بلوری دارند، به طور معمول به صورت صفحه های نامنظم ، پولک ها و یا توده ای دیده می شوند.

خواص فیزیکی :

سختی (H): 2.5 – ۳

گرانی ویژه(G): 19.3

شکست دندانه ای، بسیار چکش خوار و شکل پذیر- کدر

رنگ: سایه های گوناگون زرد بسته به درجه ی خلوص که با افزایش مقدار نقره رنگ روشن تر می شود.

ترکیب و ساختار:

سری محلول جامد کاملی بین Au و Ag وجود دارد و بیشتر طلاها دارای مقداری نقره هستند. وقتی مقدار نقره ۲۰ درصد یا بیشتر باشد این آلیاژ را الکتروم می گویند.

مقدار کمی Cu و Fe همچنین مقدار جزئی Bi، Pb، Sn، Zn و فلزهای پلاتین نیز ممکن است موجود باشد.

درجه ی خلوص طلا برحسب قسمت در هزار بیان می شود. بیشتر طلاها دارای ۱۰ درصد فلزهای دیگر هستند و بنابراین درجه ی خلوص آن ها ۹۰۰ است.

ساختار طلا بر مبنای بسته بندی تنگ مکعبی اتم های Au است.

سیماهای تشخیص:

طلا از سولفید های زرد مانند پیریت و کالکوپیریت و از پولک های زرد میکاهای دگرسان شده، توسط برش پذیری و گرانی ویژه  بالا تشخیص داده می شود.

رخداد:

فراوانی میانگین طلا در پوسته ی زمین ۰/۰۰۴ppm بوده و بنابراین یک عضو کمیاب است و در طبیعت به مقدار کم، گسترش فراوانی دارد. طلا بیش از همه در رگه های دارای رابطه ی زایشی با سنگ های آذرین سیلیسی یافت می شود. بیشتر طلا به صورت فلز آزاد یافت می شود. منابع عمده ی طلا، رگه های گرمابی طلا-کوارتز است که در آن ها طلا همراه پیریت و دیگر سولفیدها، از محلول های کانی دار بالارونده نهشته شده است. طلا به صورت محصول جانبی از ذخایر سولفیدی فلزهای پایه نیز بازیافت می شود.

وقتی رگه های طلا دار هوازده می شوند، طلای آزاد شده به صورت یک نهشته ی آبرفتی محلی در پوشش خاک باقی مانده و یا به درون رودخانه های اطراف شسته شده و یک کانسار پلاسری را می سازد. طلا بدلیل گرانی ویژه ی بالای خود، راه خود را به درون ماسه ها و شن های سبکتر بازکرده و پشت سطوح نامنظم جای میگیرد و یا اینکه در درز و شکاف های سنگ بستر به دام می افتد.

قطعات گرد یا مسطح طلای پلاسری را می توان با لاواک شویی جدا کرد. در این روش طلا را می توان به آسانی پس از شستن دیگر مواد از محصول پر عیار سنگین باقیمانده جدا کرد. در یک مقیاس بزرگتر، ماسه های طلا دار در حوضچه های سنگ شویی معدن شسته شده  در آنجا طلا در پشت سدهای شنی عرضی یا خمیدگی هایی جمع شده و با جیوه واقع در پشت این خمیدگی ها ملقمه می سازد. بعضی از این عملیات بسیار عظیم بوده و می توان در یک روز طلای موجود در هزاران متر مکعب شن را جدا کند.

کاربرد:

بیشتر طلای موجود به صورت شمش در تملک کشورهای مختلف است و برای توافق های بین المللی به کار می رود. مقدار رو به افزایش آن نیز به شکل مدال و شمش های کوچک برای اهداف سرمایه گذاری به کار می رود.

کاربردهای دیگر آن در جواهر سازی، دستگاه های علمی، آب فلزکاری ورقه های نازک طلا و لوازم دندان پزشکی است.

گونه های مشابه

علاوه بر طلای آزاد، ۱۹ کانی کمیاب وجود دارد که در آن طلا با دیگر عناصر ترکیب می شود. بیشتر این کانی ها تلوریدها هستند. مهمترین آن ها عبارت است از کالاوریت(AuTe2) و سیلوانیت Te2(Au,Ag).

سایر کانی ها و ترکیبات عبارتند از: کرنریت، پتزیت، کوسترویت، مونت برائیت و موتمانیت، اویتنبوگارتیت، فیشریت و ناگیاگیت.

تصاویر:


فهرست منابع

کتاب:
راهنمای کانی شناسی جلد۲ – کرنلیس کلاین، کرنلیوس اس، هارلبوت
کانی شناسی غیر سیلیکات ها – مهین محمدی

وب سایت:
http://www.webmineral.com
https://www.mindat.org

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست